Chuyện thêm về vụ Trần Dụ Châu

VỤ ÁN TRẦN DỤ CHÂU – CHUYỆN CÒN ÍT BIẾT

Kiều Mai Sơn

Năm 1950, Đại tá Trần Dụ Châu, Cục trưởng Cục Quân nhu bị tử hình. Chúng ta đều đã được biết qua các bài báo của nhà báo Hồng Hà (nguyên phóng viên báo Cứu Quốc), nhà báo Lưu Vinh… Qua đó, tác giả đã cho thấy sự trừng phạt nghiêm khắc của Hồ Chủ tịch đối với tội tham nhũng.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là tình tiết về sau của vụ án. Còn diễn biến điều tra bước đầu của vụ tham nhũng này được thực hiện ra sao, thì chưa có tài liệu nào nói tới.

Vị đại tá Cục truởng Cục Quân pháp

Cụ Phạm Trịnh Cán (1912-2003)

Trước đây, trong một lần đến thăm bà Nguyễn Kim Nữ Hạnh[1], trưởng nữ của cố Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục Nguyễn Văn Huyên (1905-1975), bà có cung cấp một tư liệu rất thú vị. Đó là lời kể của cụ Phạm Trinh Cán (Chánh Văn phòng Bộ Giáo dục từ tháng 4-1953) kể về cố Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên, tháng 3-1990.

Nhưng trước khi về Bộ Giáo dục, cụ Phạm Trinh Cán[2] nguyên là Đại tá, Cục trưởng Cục Quân pháp nên cụ nắm rõ quá trình tham gia điều tra ban đầu vụ Trần Dụ Châu. Bà Nữ Hạnh căn dặn: “Tôi tặng em để em sử dụng trên báo chí, có thể đưa vào mục những tư liệu mới được phát hiện”.

Gia đình chú Nguyễn Khai với cha mẹ

Chú Khai, bác Mỹ xuống mộ cha ở Văn Điển, 1970.

Chú Khai là dân Hưng Yên. Không chỉ cô chú mà cả chú Địch (em trai, công tác ở TCHC) rất quý mến cha, coi cha như ông anh lớn.

Ngày cha mất, chú hay đến thăm mẹ. Đám giỗ nào của cha mà mẹ vắng nhà, chú cũng cùng chúng tôi xuống Văn Điển thắp hương cho ông anh.  

Chú là Phó ban Tổ chức TW nhưng rất giản dị. Anh Nguyễn Chiến con chú giống bố nhất, cả trong tính cách lẫn quan hệ. Anh sống chân thành, dám bảo vệ lẽ phải. Tháng 10/2009, anh em rủ nhau lên quê bác Chu Văn Tấn. Việc chung của trường Trỗi, anh rất ủng hộ tôi.

Nguyễn Thắng học cùng anh Lợi nhưng khá thân với tôi. Anh cùng tôi đi thực tập sinh ở Dreden, cùng đi quét tầu rồi cùng lắp ráp bảng điện tử điều khiển kiếm tiền.

Chú Khai mất tháng 10/1986, trước khi chúng tôi đi Đức. Nghe tin, tôi chở mẹ đến ngay nhà ở Phan Đình Phùng chia buồn với cô và gia đình.

Biệt thự 99 thân yêu

Gia đình ta đã về đây sống gần tròn 50 năm.
Chừng ấy năm, cha mẹ, cô Tâm, chú Phú, cô Hiền... bao người đã về cõi Vĩnh hằng; anh chị em ta đã trên dưới 60; các cháu đã trưởng thành, có đứa đã sinh con đẻ cái. Ông Bình, bà Hưng đã có chắt. Vậy mà mỗi lần nhìn lại hình ảnh cái ngôi nhà ấy lại cồn cào một nỗi nhớ.
Bức ảnh này chụp vào một buổi sáng chủ nhật. Đường vắng hoe. Nhà cụ Trần Độ chưa xây thành cao ốc, phía ngoài Trần Điền "can" ra làm văn phòng. Vợ chồng tay bán báo hoàn cảnh khó khăn đã xin bà cho treo dây căng báo bán. Bà bảo, ừ, nhưng nhớ giữ cổng bà sạch sẽ. Cái nhà ngoài cổng - anh Chiến mỗi lần đi công tác bên Tây, tích cóp được đã xây nên, sau để lại cho nhà Nghị - cho thuê bán quần áo trẻ con.
Phố xá vắng vẻ, ít xe cộ. Còn nay thì chật cả hè, chật cả đường... Lộn xộn quá.

Chị Lư Mỹ Niệm với gia đình

Anh Cao, chị Niệm, thầy Tuyên cùng cô Hà (vợ bác Giáp). Trung tâm báo chí Hà Nội 15/10/2005.

Năm 2001, anh Chiến cùng cánh "Quế Lâm lớn" về lại Quế Lâm. Qua anh Chiến có được email của Gs Đỗ Kiếm Tuyên. Vì quan tâm đến trường Y Trung và khu trường mới mà Gs giới thiệu với chị Niệm. Vừa email cho chị thì được trả lời. Ngay từ thư đầu, chị em như đã quen biết từ lâu. Chị kể về nơi trường Trỗi từng đóng quân và cả về 3 bạn Trỗi mất tại Quế Lâm, điều mà tôi quan tâm.
Năm 2003, Trường Dục Tài Học hiệu tổ chức kỉ niệm 50 năm thành lập. Biết tin trong đoàn khách từ Quế Lâm sang có chị, tôi cũng bay ra HN.

Buổi sáng trên sông Sài Gòn

Sáng nay trời trong xanh. Từ bên này sông Sài Gòn nhìn về trung tâm thấy lừng lững 3 tháp cao được xây dựng bởi TCty Cotecon, đơn vị của Trần Hữu Nghị đang công tác.
Bộ mặt Tp đang dần đổi thay.

Kỷ niệm 110 năm cụ Hoàng Đạo Thúy

Mời xem!

Về cụ Trần Duy Hưng

Mời vào đây!

Võ Đại tướng với đồng đội cũ (KQ)

Mời đọc!

Côn Đảo, nơi cha đã bị đày 6 năm

Mời xem!

Bác Đặng Văn Cáp và cô Bình

Mời đọc!

Chú Nguyễn Thọ Chân với gia đình

Mời đọc!

Chiến thắng Tu Vũ gắn liền với Võ bị 1

Chú Đỗ Hạp, chú Nguyễn Văn Bồng là học trò của cha. Các chú rất tự hào với chiến thắng này!

LỄ KHÁNH THÀNH NHÀ TƯỞNG NIỆM TƯỚNG QUÂN TRẦN TỬ BÌNH

Bàn thơ ông tại Nhà tưởng niệm.

Sáng thứ Bảy, 5/5/2007, đúng ngày sinh thứ 100 của ông, gia đình đã cùng Đảng uỷ và chính quyền xã Tiêu Động, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam (quê hương ông) tổ chức trọng thể Lễ khánh thành Nhà tưởng niệm Thiếu tướng Trần Tử Bình - Nhà Văn hoá thôn Tiêu Thượng.
Ngay từ chiều hôm trước, cờ phướn, biểu ngữ được giăng dọc đường từ UBND xã về đến thôn Tiêu Thượng và khắp nẻo đường trong xóm. Không xa Trung tâm Văn hoá là Nhà thờ Tiêu Thượng với tháp cao vót, được xây dựng từ 1895. Ngày ông Bình sinh ra đã được làm lễ rửa tội tại đây.

Bác Vỵ, bác Bái

Họ hàng nhà ta ở Tiêu Động lên HN có bác Vỵ và bác Bái.
Bác Vỵ là họ bên ông nội. Là dân Công giáo, làm công nhân đường sắt từ thời Tây, sau theo cách mạng, bác phấn đấu vào Đảng. Nhà bác ở phố Hòa Mã, vào dịp Tết, cha hay cho anh em ta lại chơi với bác. Tính  2 bác hiền lành. Bác mất sau cha. Hôm mẹ mất 1993, anh... con trưởng của bác đến viếng và ghi vào sổ tang "Con trai trưởng của ông Vỵ kính viếng cô!".
Còn bác Bái họ bên bà nội. Nghe kể lại, ông cụ sinh ra bác là thầy dạy học cho cha. Chị Ngọc cùng học Ngoại thương với chị Hồng, sau mất vì bệnh tim. Bác còn có anh Quang là GS BS ở Học viện Quân y, sau lên đến thiếu tướng.
Dân Tiêu Động tự hào là đất "phát Thành và phát Tướng" - Thánh thì có cụ Phê-rô Nguyễn Văn Hiếu tử vì Đạo năm 1840 và được phong Thánh năm 1900; Tướng thì có ông Bình được Cụ Hồ tấn phong năm 1948. Nhờ ông Bình đi tiên phong mà làng ta có đến dăm ông tướng.
Anh Minh con út ở Bộ Giao thông, nay là chuyên viên của Văn phòng Chính phủ.
Nhà bác Bái ở trong làng Nhân Chính. Cha và mẹ cũng cho các con đến chúc Tết hàng năm. Nay anh em vẫn giữ liên hệ và gặp nhau vào những dịp trọng đại của đại gia đình. Tiếc là mất liên lạc với nhà bác Vỵ.

Bài viết chưa được đăng

Nhân 65 năm Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/2011), bài này có gửi 1 số báo nhưng được trả lời "chuyện nhạy cảm", tuy "Chuyện Tướng Độ" đã được NXB Quân đội phát hành năm 2007 (5 năm sau ngày chú mất).

NHÂN KỶ NIỆM 65 NĂM NGÀY TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN

(19/12/1946 – 19/12/2011)

“60 ngày đêm” và vị Chính uỷ mặt trận Hà Nội

Sinh năm 1923, quê Tiền Hải, Thái Bình.

Năm 1939 - 17 tuổi hoạt động cách mạng. 18 tuổi vào Đảng, 19 tuổi - Tỉnh uỷ viên dự khuyết, 23 tuổi - Chính uỷ mặt trận Hà Nội, 27 tuổi - Chính uỷ đại đoàn 312, 32 tuổi - Chính uỷ quân khu, 35 tuổi - thiếu tướng…

Cuộc đời không chỉ gắn liền với trận mạc mà cả lĩnh vực văn hoá văn nghệ: uỷ viên sáng lập Hội Nhà văn 1957, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Truởng ban Văn hoá văn nghệ TW, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá giáo dục Quốc hội…