Chuyện chú Thắng 'phò' thợ cả Quốc

Hôm gặp nhau trên điện thoại, hẹn sẽ viết lại những chuyện này, chuyện kia. Thắng cười: "Anh giai nhớ thế". "Thế người ta mới giữ lại làm thầy chứ", tôi trả lời...

Học làm thợ
Khi còn là học viên, ở cùng lớp đã thấy anh Khôi 'điếc' ngoài giờ đã mở radio bán dẫn ra chọc ngoáy. Vài buổi là oe oe có sóng, có tiếng. Phục. Lên năm cuối thì thấy hết thầy Ngô Hai, thầy Bính, thầy Phương, thầy Lân... sờ vào máy nào hỏng cũng thành tốt. Vậy là có những tấm gương để quyết noi theo.
Ngày đi tiếp quản miền Nam tháng 4/1975, cứ thấy anh Khôi đi tìm kiếm sách, đồ nghề là học mót. Nào sách dạy sửa radio, sửa TV; nào sơ đồ điện hết Sony, National, Panasonic đến 'Đẻ Non' (Dennon)... mua hết. Có  thể tự hào mà nói rằng, hầu hết các sơ đồ máy móc điện tử ngày ấy có hết trong túi đồ nghề của Quốc. Hỏng đâu, lật lật tra cứu hoặc tìm sơ đồ tương đương rồi suy luận 1 lúc là tìm ra chỗ hỏng.
Còn đồ nghề thì chả thiếu gì từ mỏ hàn nhỏ, mỏ hàn lớn đến súng lục (mà anh em thợ thuyền gọi là Pis-tô-lê, Pistolet) các cỡ; panh, kìm cắt, tuốc-nơ-vít... Không khác gì của mấy ông thợ hàn răng.
Có cái đầu, có đồ nghề, có xe máy... thế là phi đi sửa. Mà trước là sửa free of charge (miễn phí). Anh em trong trường (ở các khoa không điện tử) có lời nhờ vả là đi. (Lúc ấy là 'xăng phe-mi' nên rảnh rỗi là dành thời gian cho anh em, bạn bè). Máy móc nhà bác Giao có gì hỏng thì a lô là tới. Anh giai từng tự hào: "Thằng này trẻ nhưng tay nghề khá phết, chả thua cánh thợ già của trường!".
Các trò ngoáy lõi trung tần, chuyển hệ âm thanh từ NTSC, PAL của tư bản sang SECAM của XHCN quá ư là dễ. Xoẹt. Rồi chỉnh hình, sửa các pan về ánh sáng, hình ảnh...

Tin vui

Ngày hôm qua, mẹ Mý tất tả làm xác nhận lương ở Cty Quảng Xuân và xác nhận số dư tài khoản ở ngân hàng. Xong xuôi, ba Quốc mang lên văn phòng AEG tại 93 Nguyễn Phi Khanh. Và văn phòng gửi ngay đơn xin hỗ trợ tài chính và các giấy tờ sang Mỹ (chắc qua email?). 
Sáng nay vừa check mail đã nhận được thư từ trường George: 

Greetings,
Congratulations!  The George School Financial Aid Committee has met to discuss your financial aid application.  Attached you will find a scanned version of your financial aid decision letter as well as the enrollment contract.  A hard copy version of these documents is also being sent by mail.
Again, congratulations.
Christian Donovan
Director of Admission
cdonovan@georgeschool.org
215-579-6544

Bằng quan hệ của cô Vượng, chú Công và được sự giúp đỡ tích cực của thầy Lích (Rich), cô Hoàn, đặc biệt là thầy Tom cùng với nỗ lực của Mý, mọi việc tiến hành nhanh chóng, suôn sẻ. Chủ nhật trước Mý đã thi Tofel, thứ bảy này thi SSAT. 
Xin chân thành cảm ơn mọi người đã giúp đỡ cháu hết sức nhiệt tình trong sự kiện quan trọng này của cuộc đời! Con Mý phải ghi nhớ để quyết tâm học giỏi và trở thành công dân tốt của đất Việt.

Đi nghỉ tại resort Novotel - Phan thiết - tháng 7-2001.

Vậy mà cách nay đã 12 năm. Xem lại ảnh, thấy có nhiều thay đổi quá !

 

Mời mọi người cùng xem lại thời gian 2001!

Thôi đeo khăn quàng đỏ

Sáng nào chở Mý đến trường, ba phải nhắc quàng khăn quàng đỏ. Đội viên TNTP mà. (Nếu không đeo sẽ mất điểm thi đua!). Sau tết rồi, Mý có danh sách đi học Điều lệ Đoàn. (Đang bận học mà phải đi thế cũng không vui).
Cuối tháng 3, trường Lê Văn Tám tổ chức cho lớp 9 cuối cấp đi pic-nic Mũi Né. Lần đó, các cháu sang tuổi 15, học giỏi, tích cực đóng góp thành tích cho nhà trường, được cởi khăn quàng đỏ và được kết nạp đoàn. (Ngày 16/3 là sinh nhật Mý mà). Cũng ngay sáng thứ hai sau, Mý đến trường không phải quàng khăn, ngực gắn huy hiệu Đoàn.
... Nhớ lại cuối năm 1966, tháng 11, khi ba Quốc vừa 13 tuổi 11 tháng thì được kết nạp đoàn. Trường đóng quân ở xã An Mỹ, huyện Đại Từ, Thái Nguyên - sát cửa rừng sườn đông bắc dãy Tam Đảo. Chắc các thầy cô trường Trỗi muốn xây dựng điển hình, vì ngày đó 16 tuổi mới được kết nạp. Cứ chiều chiều, loa đài mở lên là nêu gương "bạn Trần Kiến Quốc vào đoàn trước tuổi"; trong khi nhiều anh lớp trên còn ngoài đoàn.
Chuyện này bạn trường Trỗi còn nhớ.

Chiếc lá xanh mùa hè (ST: Công)

Bài này 1970 được ban nhạc ghi ta của "ĐHKTQS" chơi trong các đám cưới.

Còn đây là "Green leaves of summer" do Brothers Four hát 1962 với các giọng nam trầm rất hay. Ban nhạc tốp ca này cũng nổi đình đám môt thời như Beattles.

Vài hình ảnh từ Mát (Phúc)

Cháu Đức nhân 2 tuần nghỉ lễ Phục sinh đã bay về Mat với mẹ Phúc. Có vài hình ảnh được ghi nhận tặng cả nhà.

Hai mẹ con.

Với mẹ.

Cùng bạn Tây.

Thư Mèo Rio gửi bà Phúc

Ngày 14-4   
Cháu chào bà Phúc, các chú Minh, Đức. Cháu là Trần Việt Kiên tức Mèo-Rio. Cháu hôm nay tròn 22 tháng, đã biết hát khối bài, trong đó có bái "Meo,meo,meo rửa mặt như mèo...". Sáng sáng khi thức dậy, cháu chay sang phòng ông bà và gọi thật to:  "Ông nội ơi!", nếu ông nội không thưa thì cháu lại gọi "Ông Chiến ơi!". Bà nội bảo cháu không nên gọi như vậy, nhưng cháu cứ quen nên bà luôn phải nhắc. Khi nào bà Phúc về thì cháu sẽ nói chuyện với bà dài, dài.

Ông bà, bamẹ định cho cháu đi học khi tròn hai tuổi. Cháu thích đi học như anh Bim. Cháu hay được ông nội cho đi đón anh Bim nên thích lắm. Ở lớp anh Bim có nhiều bạn, nhiều đồ chơi, rất vui. Cháu nói nhỏ với bà rằng, ông nôi khi cho cháu đi đón anh Bim, hay mua kem cho cháu và anh Bim nhưng không cho bà nôi biết, vì bà hay lo anh em cháu ăn kem lạnh dễ bị viêm họng, ốm, phải đi khám bệnh, phải uống thuốc...
Cháu yêu anh Bim, anh Bim cũng yêu cháu và Cún. Đôi lúc anh Bim không chịu nhừơng cháu, bị ông bà, ba mẹ mắng, tội nghiệp anh Bim. Khi anh Bim không nhường, cháu khóc nhè, bà bảo là "thế là xấu, con trai phải dũng cảm" nhưng chàu khóc ít thôi, vì khi cháu khóc là được ông bà, ba mẹ bênh. Được người lớn bênh vì cháu còn bé tí tẹo. Khi được anh Bim nhường cháu khoái lắm. Ở nhà cháu ít khóc lắm. Chị My My  nhà bác Cường đã đi học mẫu giáo rồi.
Mèo chào bà.

Bữa ăn tươi

Nhà 99 có truyền thống: ngày chủ nhật các nhà lần lượt tổ chức "ăn tươi", thường là phở gà, phở bò, bún bò. hay bánh cuốn... Con cháu được dịp chén món ngon. Cô Phúc rất khéo tay trong nấu nướng nên thường chủ xị.
Đây là bữa phở ở nhà cô Phúc. Bàn ăn là cái bàn gập (bán cho khách hay đi pic-nic ngoài trời) của bác Chiến "đánh" từ Nga về. Các cháu nhà ta ai cũng xinh xắn, tinh ranh và đáng yêu. Nay thì hầu hết đã có gia đình. Lớn hết cả rồi. Ước gì các cháu vẫn như ngày nào!

Trái qua: Ty, Bủm Trang, Zính, Long. Phương.

Vài kỉ niệm của thế hệ thứ hai trong đại gia đình

Bác Chiến, bác Hà sang Nga làm việc ở Viện Hàn lâm KH nên Dũng, Trang được đi cùng. Ngày đó mẹ Phúc cũng từ Tiệp sang Nga nên Dính cũng được sang. Kỉ niệm này cũng đã 20 năm. Nay đứa nào cũng là bố, là mẹ rồi.

Dính, Dũng, Trang ngày ấy.

Dính, Phương, Long, Pính nhân sinh nhật ai đây?

Bức ảnh thứ 2 chụp ở nhà chú Trung. Pính chắc 1 tuổi. Mùa đông. Chắc là năm 1991?

20 năm 1 bức ảnh

Đó là tư liệu mà bố Công giữ được, chụp ảnh 2 bác cháu Quốc - Hùng nhân sinh nhật lần thứ 12 của Hùng, ở Nguyễn Trãi.

Ngày ấy bác còn trẻ, chưa có gia đình, ngày làm việc ở Cty Tiến Long và chiều chiều về ăn cơm với bà ngoại Hùng. Bà bảo: Thằng này dễ nuôi, chỉ cần đĩa dưa là xong bữa cơm.

Dịch bài viết của phóng viên TV France 3, đăng ngày 9-4-2013. (Phần 2)

Đối với Eric Panthou thì đây là câu chuyện kể rất nổi tiếng về các điều kiện xã hội trong các đồn điền thời bấy giờ. Qua đó, người ta hiểu được tại sao Trần Tử Bình lại trở thành một nhà quân sự cộng sản, tại sao tổ chức cuộc bạo động tại Phú riềng và bị kết án 5 năm tù ?.

Trong cuốn sách "Đồn điền Michelin ở Việt nam", Eric Panthou vừa giải thích, lại vừa bóc trần những cách thức do các ông chủ nhà máy vùng Clermont áp đặt ra : "Các ông chủ nhà máy muốn áp đặt phương pháp làm việc của họ và chủ nghĩa bảo hộ sản xuất trong nước, thực chất là cách tổ chức khoa học do Taylo sáng lập ra nhằm đạt hiệu suất cao nhất mà không tính đến địa lý và sức người. Mặc dù chi rất nhiều tiền vào lĩnh vực y tế và xây dựng bệnh viện để chống lại căn bệnh sốt rét, nhưng những đồn điền của Michelin vẫn bị nhà cầm quyền và những nhà điều tra xã hội chỉ trích".

Qua các trang sách, đọc giả cũng tìm thấy các số liệu của Alexandre Varenne - người sáng lập ra tờ báo La Montagne. Ông ta là một trong những người cầm quyền ở Đông Dương thời Michelin mở rộng đồn điền của họ.

Michelin ở Đông Dương cho tới khi chế độ Sài Gòn sụp đổ và người Mỹ ra đi, 1975.
Các đồn điền này về sau mãi mãi là tài sản của Nhà nước Việt Nam. "

(Hết bài viết,)

Đã có 2 nhận xét về cuốn sách của Eric Panthou :

DF : Tôi không nghi ngờ lợi ích của cuốn sách. Đó là cuốn sách đã vạch ra sự bóc lột thực dân của
         Michelin ở Đông Dương. Những điều này đã được nói đến từ lâu rồi !

Zadig : Cám ơn Eric Panthou và Carola Kaufmann đã cho chúng ta thấy một thời kỳ không mấy sáng
            sủa của ách bóc lột thực dân tại Đông Dương, một lịch sử trước đây lâu lắm rồi được nói ra
            rất trừu tượng, để mà không nói ra bản chất của nó. Với "chủ nghĩa bảo hộ", các ông chủ của
            chúng ta thời đó coi con người ít hiểu biết chỉ là các nô lệ bị đối xử tàn nhẫn ... Hãy nhớ lấy !

Dịch bài viết của phóng viên TV France 3, đăng ngày 9-4-2013. (Phần 1)

Các bạn có thể đã xem clip của Eric Panthou, thông báo cho gia đình 99 THĐ ngày 9-3-2013 cuốn sách "Đồn điền Michelin ở Việt Nam" đã được ra mắt trên kênh TV France 3. Nhân đây tôi muốn tạm dịch sang tiếng Việt bài viết của phóng viên France 3, Britte Cante, về cuốn sách này. Có thể các bạn sẽ hiểu hơn về tình cảm của đọc giả Pháp về cuốn sách.

 Bài dịch:

"Đồn điền Michelin ở Việt Nam", hay lịch sử thuộc địa của biểu tượng Michelin ở Đông Dương.

Cuốn sách này đề cập tới một lĩnh vực, mà ít người được biết đến, trong quá trình mở rộng kinh tế của các ông chủ lốp xe khổng lồ vùng Clermont. Nếu như các nhà sử học Anh Pháp đã viết rất nhiều về các đại công ty đã giầu lên từ Đông Dương, thì lại có rất ít các tác phẩm tiếng Pháp đề cập tới các điều kiện lao động tại các đồn điền này.

 Tấm bưu thiếp này vào những năm 1920 - 1930 là biểu tượng của nền thống trị của Pháp tại Đông Dương. Tại các đồn điền của Michelin, 6.000 nhân công (cu-li) đã làm phì nhiêu hàng triệu hec-ta rừng, để rồi thu hoạch lại nguyên liệu cao-su chiến lược này.



Cuốn sách, do nhà xuất bản La Galipote phát hành, là kết quả hai năm nghiên cứu, do chuyên gia lịch sử - xã hội vùng Clermont - Eric Panthou - thực hiện.

Edouard và Andre Michelin quyết định đầu tư vào Đông Dương năm 1924, để sản xuất ra cao-su đang rất cần thiết cho các nhà máy ở Pháp.  6.000 nhân công (cu-li) đã đến làm việc tại 15.000 hec-ta đồn điền do Michelin khai thác. Cuộc sống tại các đồn điền, điều kiện lao động cực nhọc, công nhân phản ứng, rồi sau đó là đình công ... : các câu chuyện này đã được ông Trần Tử Bình kể lại. Ông là một công nhân xuất thân từ nhà nông, đi theo một chuyến tầu từ Bắc kỳ xuống phía Nam của Đông Dương, do Pháp cai trị thời bấy giờ. Cuốn sách tư liệu của ông Bình đã được cất giữ trong kho lưu trữ của trường Đại học Populaire et Citoyenne thuộc vùng Puy-de-Dome. Lần đầu tiên cuốn sách này được dịch ra tiếng Pháp. (còn tiếp)

 

Chú Thắng với gia đình ta

Những năm giữa thập kỉ 80 thế kỉ trước, anh em giáo viên Học viện KTQS với mong muốn được áp dụng tri thức của mình vào thực tế cuộc sống; nên ngoài giờ lên lớp trên Vĩnh Yên ai cũng muốn về HN để có thời gian đi các thư viện, tiếp xúc với các nguồn tư liệu KHKT và tìm các đề tài ở các cơ sở sản xuất trong và ngoài QĐ, hơn nữa gần gia đình nhiều hơn. Các chuyến khảo sát được "thiết kế". Lúc đó việc quản lí cán bộ KHKT cũng "mở" hơn.
Vậy là bộ môn Vô tuyến ba lô túi xách theo "đầu tầu" là anh Đoàn Nam về 23 Phan Bội Châu, rồi 3 ngõ Phan Chu Trinh xây dựng nhóm "dã chiến"  đầu tiên đi "đánh Păc". Trong nhóm có Kiến Quốc, Trần Ngọc Chiểu. Nhà máy Dệt kim Đông Xuân là địa chỉ đầu tiên.

Giới thiệu của kênh truyền hình France3 ngày 9/4/2013

Mời đọc và xem phỏng vấn của France3 (đoạn cuối có ảnh cha)!
Các thành viên nhà 99 biết tiếng Pháp dịch nghe!

Thư mới nhận từ Eric

Dear Tran Kien Quoc and Hoàng Bội Hương.

You can see this television reporting of french television about my study and the testimony of Tran Tu Binh, including, at the final, one photo of Tran Tu Binh.

I hope you will be happy with this video

http://auvergne.france3.fr/2013/04/09/les-plantations-michelin-au-viet-nam-ou-l-histoire-coloniale-de-bidendum-en-indochine-231133.html

http://auvergne.france3.fr/

I send today the books for your family. Perhaps, you will have to wait 2 or 3 weeks before they arrive.

Best regard

eric Panthou, from France