Ghi chép: Làm phóng sự "70 năm Cuộc vượt ngục Hỏa Lò 1945" (Kháng Chiến)

Gia đình chúng tôi cùng 2 BTV Hồ Lê, Dương Ngọc Anh  (Văn phòng phía Nam, Trung tâm Phát thanh, truyền hình Quân đội - QPVN) thực hiện ghi hình tại Hà Nội, lấy tư liệu làm Phóng sự "70 năm Vượt ngục Hỏa Lò". Sau khi thực hiện xong việc ghi hình tại Nhà tù Hỏa Lò vào sáng thứ bảy, ngày 7-2-2015, hai bạn trẻ Hồ Lê, Ngọc Anh mời chúng tôi -  các con tù chính trị Hỏa Lò (gồm Trần Kháng Chiến, Trần Tuấn Quảng, Lê Thanh Trung, Nguyễn Trung Quốc, Trần Việt Trung) về quán ăn tại Xưởng Phim QĐ trên đường Lý Nam Đế, dùng cơm trưa. Các cháu mời 4 cán bộ của QPVN cùng dùng bữa. 

Chuyện Cải cách ở TQ

Thời kì Cải cách ruộng đất, theo cố vấn TQ thì "ở VN cũng giống TQ, có tới 5% là con em địa chủ, tư sản, trí thức TTS". Do đó phải phát hiện và lập được danh sách những phần tử này, để xử lí.

Toàn trường sống trong tâm lý hoang mang cực độ. Có tới 5 học viên vì o ép quá, đã tự vẫn. Khóa 7 phải thành lập hẳn 1 tiểu đoàn (gọi là Tiểu đoàn 7) tập trung toàn con em thành phần này.
Chế độ cố vấn TQ ghê lắm, họ điều khiển toàn bộ hoạt động của nhà trường. Chính ủy Trần Tử Bình lo lắng. Sau khi được chỉ thị của Tổng Quân ủy, mà trực tiếp là Đại tướng gửi sang: Phải hủy toàn bộ danh sách này, không được gửi tới tay cố vấn; Chính ủy Trần Tử Bình đã cho đốt 2 thùng tài liệu tướng ở ngay sân trường, trước sự chứng kiến của nhiều học viên.
Cũng năm 1953, ở nhà, theo lệnh cố vấn phải xử bà Nguyễn Thị Năm - địa chủ kháng chiến, có 2 con là cán bộ cấp trung đoàn. Ông Hanh, con bà, đang là học viên nhà trường cũng có lệnh gọi về. Vậy mà Chính ủy cho tập trung toàn trường để tiễn Hanh.
Theo các cụ là học viên k5, 6, 7 thì cụ Bình đã có những xử lí rất tình người. Chuyện này còn được nhớ mãi.

Chuyện tình của học viên Cao Tử Dũng k5

Theo cụ Vũ Diệu kể lại: Cụ Cao Tử Dũng là học viên k5, Trường Lục quân VN. Ngày học bên TQ (ở Vân Nam), ngoài cố vấn TQ đến cấp nhà trường thì giáo viên giảng dạy cũng là người TQ. Để thị phạm, nhà trường có hẳn 1 đại đội nữ làm động tác chuẩn - còn gọi là Hoa vận Liên (Liên là đại đội).

Trong đại đội này có cô Xiảo Tính, xinh gái. Sau thời gian học tập và huấn luyện, Xiảo Tính đã phải lòng chàng học viên VN Cao Tử Dũng. Sau đó, cô có bầu. Chuyện đến tai Chính ủy Trần Tử Bình. Sau khi xem xét, cụ nói: "Thôi, lỡ rồi, khỏi kỉ luật gì. Còn anh em khác phải lấy đây làm gương, để rút kinh nghiệm...".
Xiảo Tính sau đó lấy 1 ông chồng là quân giải phóng. Cô kể lại hết mọi chuyện, nhưng ông chồng không trách cứ gì. Sau này ông này được phong hàm thiếu tướng.
Cách đây mấy năm, bà Xỉao Tính cùng con sang VN, tìm ông Cao Tử Dũng. Hai ông bà đã gặp nhau và mời bạn bè cùng lớp tới liên hoan mừng hội ngộ.