Người phụ nữ lãnh đạo khởi nghĩa ở Kim Động, Hưng Yên

Ñoù laø ñoàng chí Nguyeãn Thò ÖÙc. Sinh ra trong moät gia ñình noâng daân ngheøo ôû huyeän Höng Nhaân, tænh Thaùi Bình, naêm 1936, ñöôïc giaø Ñoài giaùc ngoä caùch maïng, môùi 16 tuoåi, chò ñaõ laøm lieân laïc ñöa thö töø vaø canh gaùc cho caùn boä hoäi hoïp bí maät. Thaùng 8 naêm 1939, chò ñöôïc keát naïp vaøo Ñaûng vaø thaùng 2 naêm 1941 ñöôïc ñieàu veà Lieân tænh C (toå chöùc cuûa Xöù uyû Baéc kì phuï traùch phong traøo Thaùi Bình, Haø Nam, Nam Ñònh, Ninh Bình) laøm giao thoâng ñöa vaên thö. 

Đọc sách: SỐNG GIỮA LÒNG DÂN NINH BÌNH

SỐNG GIỮA LÒNG DÂN NINH BÌNH 

[Trích “Truyền thống vẻ vang và những tấm gương phụ nữ Ninh Bình” – Hội LHPN Ninh Bình, 1995]

Bà Nguyễn Thị Hưng (1920-1993) kể
Vân Giang ghi

Quê tôi ở Thái Bình. Được Đảng giác ngộ, tôi xa nhà đi hoạt động từ lúc còn ít tuổi. Tôi trưởng thành từng bước nhờ có sự dìu dắt, giáo dục của Đảng và sự nuôi nấng, ấp ủ của nhân dân. Ninh Bình là một địa phương tôi đã từng hoạt động. Suốt đời tôi không thể nào quên những ngày sống trong lòng dân Ninh Bình, đấu tranh sống mái với quân thù.

Ảnh cũ ơi là cũ (Bim)

Khi xem bức ảnh này, Bim nhận ra mình đang bên cụ Nội. Bức ảnh này chụp vào khoảng 1949, đầu 1950, tại  chiến khu Việt Bắc, khi Trần Kháng Chiến 4 tuổi (bằng Bim bây giờ).


Còn bức ảnh thứ 2 chụp tại Trường Lục quân Việt Nam, khi đóng tại Vân Nam. Lúc đó Lợi chập chững biết đi - khoảng cuối 1951, đầu 1952. Nhìn bức ảnh này, Bim cũng cho rằng: đứa trẻ lớn là Bim nhưng lại kết luận "ảnh không có mầu, không đẹp".

Chiếc xe đạp (KC)

Bức ảnh này được chụp tại Trường Lục quân Việt Nam. Trần Kháng Chiến đang đạp xe đạp.
Khi cha mẹ công tác tại trường, đóng quân tại Vân Nam. Trong quân đội lúc đó chưa có chế độ lương. Lương thực,thưc phẩm, rau... do nhà trường cung cấp. Cha mẹ chỉ có sinh hoạt phí.

Khi lên công tác tại Tp Côn Minh, cha ra chợ trời, mua một chiếc xe đạp trẻ em của Pháp, bánh cao su đúc đặc. (Khi có tuyến đường sắt Hà Nôi-Côn Minh, nhiều hàng hoá của Pháp được chở đến Côn Minh). Cùng chuyến đó, cha còn mua một chậu nhôm lớn, được dùng làm chậu tắm cho các em Lợi, Quốc, Công  cùng một đôi ủng cao su sản xuất tại Nhật.
Chiếc xe đạp chủ yếu được  Trần kháng Chiến sử dụng mỗi khi về thăm gia đình vào mùa hè. Chiến đạp khắp hang cùng ngỏ hẻm khu Hiệu bộ. Các chú bộ đội sau này gặp lại vẫn nhắc về chiếc xe đạp nhỏ đáng yêu này.

Chiến, Lợi, Quốc cùng con 1 chú ở trường. Quế Lâm 1955.

Khi trường chuyển sang Quế Lâm rồi về Hà Nội, ba đồ vật này luôn được chú Phú  đóng gói, chuyển theo gia đình. Chiếc xe đạp còn được mang về 38 Trần Phú. Vì các em đi Vườn trẻ nên ít được mang ra. Có lần Minh Thi (con chú Đỗ Đức Kiên) do quá lớn, ngồi lên đạp vòng quanh sân đến nỗi khung xe bị gãy. Biết chuyện, chú Kiên nói: "Thôi, con dại, cái mang" rồi mang ra tiệm hàn sửa lại.
Chiếc chậu lớn, đôi ủng cao su còn được gia đình mang theo về 99 Trần Hưng Đạo. Mãi đến những năm 90, chiếc chậu nhôm lớn vẫn còn. Sau đó mòn và đáy bị cắt khỏi vành chậu. Bà dựng ở góc vườn sát bể nước để trồng cây.
Những vật kỷ niệm nay chỉ còn trên ảnh, dù vậy cũng rất quý!

Chú Thy cụt

Chú dân Phúc Tá, từng được mệnh danh "Hùm xám đường 5" ngày kháng Pháp. Nghe nói, ngón tay cái chú bị cụt khi đánh Pháp còn được lưu giữ trong Bảo tàng Hưng Yên. Năm 1950, chú được đi học Triết ở Bắc Kinh. Sau này từng làm Chủ nhiệm Khoa Cơ bản, Đại học KTQS rồi ra chiến trường.

Thăm cô Sơn, chú Năm Thy cùng em Bá.

Ở làng gọi chú là Năm Thy. Chú giỏi lí luận, khảng khái, mạnh dạn; coi cha là người thầy, người anh.
Ngày vừa hòa bình, chú bảo với cha mẹ: "Anh chị cứ đưa các cụ về Ân Thi, ở đây em lo cho. Anh chỉ nói với Lê Quý Quỳnh (khi đó là bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên - NV) 1 câu, nó đồng ý cấp đất ngay ấy mà".
Sau khi vào chiến đấu ở Quảng Trị, năm 1979 chú có mặt trên mặt trận biên giới phía bắc. Vì biết tiếng Hoa nên từng đàm đạo với chỉ huy TQ: vì sao lại xâm lược VN? 
Ở Phúc Tá, chú là chỗ dựa tinh thần của ông bà nội và gia đình cô chú Truyền. Năm 2004, sau ngày hội thảo về cha ở HN, anh chị em ta đi suốt lượt từ Tiêu Động, Bình Lục về Hưng Hà, Thái Bình rồi về Ân Thi cảm ơn quê hương và các cơ sở của cha mẹ.
Tại thôn Phúc Tá, tôi và anh Chiến có qua thăm cô chú. Ít năm sau chú mất tại quê nhà.

Nhà ta ở 20 Hoàng Diệu

Bức ảnh này chụp dễ đã hơn nửa thế kỷ!
Mẹ đang cùng 5 đứa trải chiếu ra, ngồi trên gác thượng nhà 20 Hoàng Diệu. Bên kia là nhà bác Bửu. Ngày ấy nhà ta cùng villa với nhà bác Trần Quý Hai. Mẹ chưa sinh Trung? Vậy là khoảng năm 1958 hoặc đầu 1959? Anh Lợi chả hiểu đi đâu? Còn chị Hồng thì đang sống ở Hải Phòng với bác Tám.
Trong ảnh, Phúc ngồi trong lòng mẹ, kế bên là Quốc rồi anh Chiến. Ông Nghị đang ngước lên xem mẹ nói gì. (Nhìn ông giống cu Long thế!). Công thì đang lật giở xem cuốn họa báo.
Thật là những phút giây hạnh phúc!

Anh Lý Tân Hoa về thăm

Chuyến thăm lại TpHCM của gia đình anh cũng đã 7 năm. Đêm 10/11/2005 có bữa tiệc gia đình chiêu đãi anh chị ở quán Bia Tiệp "Thần Châu" trên đường Nguyễn Văn Đậu. Có cả Lưu Minh (con chú Hoàng Hoa) và anh Lâm Sung (bạn cũ của anh Hoa ở Bắc Kinh) đến dự.

Hội ngộ.

Ăn cơm mới nói chuyện cũ.

Anh Sung đến muộn.

Hai ông bạn già.

Kỉ niệm với Bác của chú Văn Trang (KC)

Cùng du ngoạn với Bác trên sông Ly, Quế Lâm, 1961.

Cùng Bác và các đ/c Lê Văn Lương, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Duy Trinh.

  Tôi được giáo sư Hoàng Tranh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học xã hội Quảng Tây tặng tập ảnh quý  "Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc" do giáo sư làm chủ biên, được Nhà xuất bản Bách khoa thư Trung Quốc xuất bản 1994. Sau bài viết về chú Văn Trang trên blog  Nhà 99, xin lấy từ tập ảnh trên bổ sung hai tấm ảnh,  để người  đọc có thêm hình ảnh minh chứng sinh động hơn về việc chú Văn Trang nhiều lần được giao nhiệm vụ phiên dịch cho Bác Hồ. Chú luôn coi đó là một vinh dự.

 

Đọc sách: Sống lại những giờ phút lịch sử

SỐNG LẠI NHỮNG GIỜ PHÚT LỊCH SỬ

Thiếu tướng Trần Tử Bình kể
 Trần Hà ghi

Sau đêm mồng 9 tháng 3 năm 1945, lợi dụng những sơ hở của tụi Nhật ở nhà pha Hỏa Lò, chúng tôi, hàng trăm chiến sĩ cách mạng đã trốn khỏi nơi này.
Chúng tôi trở về được với Đảng đã làm tăng thêm đội ngũ của Đảng. Tất cả tỏa đi khắp bốn phương, kịp thời tham gia một giai đoạn đấu tranh mới của cách mạng lúc đó đang dâng lên như nước thủy triều.

Hạnh phúc của cha

Những phút bên con ở vườn hoa Ba Đình.

Phải xa vợ, xa con suốt nên cha có niềm vui là sau mỗi chuyến đi công tác xa về phải đưa bọn trẻ con đi chơi công viên. Khi thì lên vườn hoa Ba Đình, lúc xuống công viên Bảy Mẫu... Cha muốn bọn trẻ gần hơn với thiên nhiên. Đó cũng là những phút giây hạnh phúc của gia đình!

Cha và Quế Lâm.

Cùng anh Chiến ở công viên Bảy Mẫu.

Cậu mợ Luật

Cậu mợ đến thăm khi mẹ mới chữa bệnh từ TQ về, hè 1970.

Thật ra gia đình ta không có quan hệ máu mủ với cậu Luật nhưng gia đình cậu mợ thân thiết hơn cả ruột thịt.
Cậu dân Bần Yên Nhân, là cán bộ cấp dưới của mẹ ngày khởi nghĩa ở Hưng Yên. Cậu đã giới thiệu cho mẹ gia đình ông bà Tám, giúp mẹ nuôi hộ chị Hồng sau khi sinh cuối 1945, tiếp tục đi hoạt động.
Sau này cậu làm Vụ phó Vụ Bảo tồn bảo tàng, Bộ Văn hóa. Nhà cậu ở số 8 phố Chân Cầm, rẽ từ Lý Quốc Sư vào, gần phía cổng sau bệnh viện Phủ Doãn. Cậu là người sống rất tình cảm, có việc gì của gia đình cậu đều qua.
Cậu bị suy thận nặng, phải chạy thận nhân tạo. Cậu qua đời lúc đang chữa bệnh ở Quế Lâm, Trung Quốc. (Lúc đó mẹ sang chữa ung thư lần 2 ở Bắc Kinh). Thi hài cậu được đưa về Việt Nam. Lễ tang cậu được tổ chức ở Bộ Văn hóa. Nhà mình có chị Hồng, anh Triết, anh Nghị, Phúc, Trung đến viếng.

Sau này nhà cậu rời khỏi Chân Cầm. Ngày mẹ mất đến nhà cũ báo cậu, nhưng chủ mới không rõ địa chỉ. Không hiểu gia đình cậu mợ chuyển về đâu?

Lính tên lửa Trần Thành Công

Ngày ở F361, năm 1972.

Năm 1971 tốt nghiệp phổ thông, Công nhập ngũ, đầu quân làm lính tên lửa cho Sư đoàn phòng không 361. Đây là 1 trong các binh chủng hiện đại của QĐ thời đó với khí tài điện tử hóa 100%, yêu cầu lính tráng phải có học. Cùng đi với Công có Thanh Trung (con cụ Lê Tất Đắc), Tuấn "en nơ" (con chú Nguyễn Văn Tiên PKKQ), Thắng Bình, Thụ, Bình "tũn"... toàn anh em k6 Trỗi.
Những ngày ở đơn vị tên lửa là những ngày gian nan, nguy hiểm, cái chết dập dình. Lại là trắc thủ đài điều khiển - nơi phát ra tín hiệu điều khiển quả tên lửa, rất dễ bị lộ khi radar máy bay Mỹ thu được sóng. Nhiều trường hợp, tên lửa Sờ-rai từ máy bay Mỹ đã phóng theo cánh sóng về đài, phá huỷ đài và tiệu diệt luôn kíp trắc thủ và sĩ quan điều khiển.
Công cũng từng rơi vào trường hợp này. May mà sĩ quan điều khiển phát hiện trên màn huỳnh quang có dấu vết Sờ-rai, vội "lật cánh sóng". Quả tên lửa lao xuống, nổ chệch có mấy chục mét. Sém chết!

Tưởng nhớ cô Tâm (KC)

Cô Tâm (thứ 3 từ trái) cùng cả nhà tiễn Quốc đi bộ đội, hè 1970.

Khi Trường Lục Quân Việt Nam sang đóng quân tại tỉnh Vân Nam vào cuối 1950, cha gửi  tôi lên Côn Minh. Tại Tp có Tổng  Lãnh sự Việt Nam (lúc đó gọi là Biện sự sứ - cơ quan đại diện) do bác Bùi Đức Minh  làm Tổng lãnh sự. Tôi được gửi vào  Thác Nhi sở (nhà trẻ)  chuyên chăm sóc con cái cán bộ cao cấp của  Quân khu Vân Nam. Hàng tháng được đón ra cơ quan Tổng lãnh sự chơi với các bạn Bùi Chiến Thắng, Bùi  Thị Thành, chị Bùi Thị Các con bác Minh. Đến 1951 có thêm anh Hoàng Tùng Nhân, bạn Hoàng Thái Lan từ Thái Lan về. Như vậy ngoài cuôc sống ấu thơ tại vườn trẻ  toàn người Trung Quốc, tôi còn có chút thời gian chơi, nói chuyện tiếng Việt với các bạn Việt Nam tại cơ quan Tổng lãnh sự.  
Năm 1951, mẹ tôi sinh em Trần Thắng Lợi  tại  Bắc Giang. Gần đây được biết bà Phạm Thị Lan - cán bộ Phòng Y tế Bắc Giang, đã đỡ cho mẹ khi đẻ Trần Thắng Lợi - là cô ruột anh Nguyễn Văn Thiềng (bạn cùng đơn vị Hải quân, từng  đến chơi nhà 99 vào những năm 70).

Đám cưới ông cháu "đít tôn"

Đám cứới Trần Việt Dũng, con truởng bác Chiến, tổ chức ở TpHCM nhưng nhà gái trên Bình Dương nên cả nhà "lên trển", đón dâu về Tp. Có vài hình ảnh.

Chuẩn bị lên đuờng.

Anh em họ Đoàn

Ngày bác gái mất, anh em đến chia sẻ với bác trai và gia đình.

Hồi còn là học viên quân sự, hình ảnh các giáo viên trẻ, mái đầu chải mượt, mặc áo bay Nga, quần xanh không quân, phóng xe “cuốc” líp nảy tanh tách đã gây ấn tượng mạnh trong chúng tôi. Đoàn Mạnh Giao cũng là một trong những hình tượng ấy. Anh về trường làm giáo viên từ 1968. Biết anh là anh cả của mấy anh em Mạnh Hưng, Mạnh Thanh, Quốc Khánh, Mạnh Tuyên nhưng phải từ năm thứ 4 tôi mới kết thân. Số là lần đó thầy Thành, dạy môn Chính trị, mất; là học viên giỏi, tôi được về Hà Nội viếng thầy ở Viện 108. Anh Giao đại diện cho giáo viên Khoa Cơ điện đi viếng.